Welkom bij huisarts Brassé

Dementie

Wat is dementie?

Dementie is een ziekte waarbij verschillende hersenfuncties achteruitgaan. Daardoor ontstaan problemen met het geheugen, het herkennen van mensen, dingen en de omgeving, het spreken en begrijpen, het uitvoeren van handelingen, het plannen en organiseren. Ook het gedrag en de persoonlijkheid kunnen veranderen. Er ontstaan problemen in het dagelijks leven: in het huishouden, het werk, met huisgenoten en andere contacten.

Het is moeilijk met dementie om te gaan, en te merken dat sommige dingen steeds moeilijker gaan. Zowel voor de patiënt zelf, als voor de directe omgeving. Toch kunt u als familie of verzorger veel doen om te helpen. Zelf kunt u daarbij ook steun gebruiken. Hier volgen enkele adviezen:

Zorgen voor de ander

Bespreek dat de persoon met dementie belangrijk voor u en anderen blijft. Laat regelmatig merken dat het fijn is dat de ander er is en hoe goed het is om samen dingen te doen.

Vraag de persoon met dementie dagelijks iets voor u te doen. Iemand met dementie vindt het fijn als hij of zij niet alleen maar verzorgd wordt, maar ook zelf mee kan doen (bijvoorbeeld bij de afwas of bij een gesprek). Geef kleine hints als iets niet lukt maar neem de taak niet meteen over. Bedenk dat iemand met dementie niet van ‘fouten’ kan leren of uitleg kan onthouden. Probeer hem of haar niet te corrigeren. Dat geeft irritatie en maakt onzeker. Herhaal belangrijke handelingen zo vaak mogelijk, samen, en stapsgewijs.

Iemand met dementie voelt zich vaak onzeker, heeft minder interesse in de omgeving en onderneemt minder. Maak samen een afspraak of ga er samen op uit. Stimuleer lichaamsbeweging en het onderhouden van contacten met andere mensen.

Een ergotherapeut kan een partner of verzorger van een dementiepatiënt gerichte adviezen geven over hoe hij of zij het beste kan helpen, bijvoorbeeld bij het aan en uitkleden.

Tips voor de omgeving

Zorg voor een rustig en regelmatig (maar niet te saai) leven in een vertrouwde omgeving. Verander de inrichting van het huis zo min mogelijk. Het kan nuttig zijn om naamplaatjes op de plekken in huis aan te brengen: op de deur van het toilet, de badkamer, de slaapkamer, de keuken op de deur aan te brengen. Bezoek en hulpverleners kunnen een naamplaatje dragen. Op een apparaat kan een korte gebruiksaanwijzing geplakt worden. Hang bij de kraan een bordje met “Kraan uit”. Bij het toilet een bordje met “doortrekken”. Het lijkt overdreven maar kan wel helpen.

Veiligheid

Let op de veiligheid. Hiervoor zijn allerlei handige hulpmiddelen beschikbaar. Het gaat er vooral om dat er geen ongelukken gebeuren (vallen, snijden, branden). Als u altijd op gas heeft gekookt kunt u een elektrische waterkoker of een kookplaat die vanzelf afslaat kopen. Dan is de kans op brand in huis wat minder.

Meer informatie staat op https://www.vindeenhulpmiddel.nl,https://www.thuiswonenmetdementie.nl en https://www.ouderenwinkel.nl

Adviezen bij probleemgedrag

Iemand met dementie kan zich vreemd of anders gaan gedragen. Voor de persoon zelf of zijn omgeving kan dat lastig zijn. We noemen dat ook wel probleemgedrag. Voorbeelden zijn: sufheid, niets willen doen, achterdocht, agressie, oninvoelbaar lachen of huilen, voortdurend onrustig en doelloos bezig zijn, ‘s nachts ronddwalen en overdag slapen, alle hulp weigeren terwijl deze wel nodig is, of verwaarlozing.

 

  • Waarschuw de huisarts als nieuw probleemgedrag ontstaat. Soms is hiervoor een lichamelijke oorzaak, zoals een infectie, die makkelijk te verhelpen is.
  • Praat over het probleemgedrag met andere betrokkenen en probeer samen afspraken te maken over hoe je daar mee om gaat;
  • Probeer op plezierig gedrag (zoals rustig zijn, leuke opmerkingen maken of zichzelf vermaken) met positieve aandacht te reageren en weinig aandacht te schenken aan vervelend gedrag.
  • Kijk of een verandering van dagbesteding verbetering geeft, bijvoorbeeld meer of andere activiteiten, beweging, bezoek of rustmomenten.
  • Kijk hoe de persoon op u reageert. Soms kan uw ongeduld of moeheid een negatieve reactie bij de persoon met dementie oproepen. Praat hierover met anderen en vraag adviezen en extra ondersteuning. Zorg eventueel dat iemand anders de zorg (tijdelijk) overneemt.
  • Elke patiënt met dementie heeft zijn of haar eigen gedrag. Wissel met andere tips uit om daarmee om te gaan. Vraag naar elkaars ervaringen en kijk wie er goede ideeën heeft.

 

Informeer uzelf door over het onderwerp te lezen (bijvoorbeeld de brochure Omgaan met dementie, te bestellen via 030-65 96 900, https://www.alzheimer-nederland.nl) of informatiebijeenkomsten over dit onderwerp van lokale zorgverleners bij te wonen (bijvoorbeeld https://www.ontmoetingscentradementie.nl)

Tijdig belangrijke zaken regelen

Probeer financiële en juridische zaken en medische wensen tijdig te bespreken. Het kan vervelend zijn om hierover te beginnen. Maar omdat dementie kan verergeren, is het belangrijk deze dingen te bespreken terwijl iemand nog in staat is mee te beslissen.

Zorg dat een vriend, huisgenoot, partner of een van de kinderen geïnformeerd is over zaken als bankrekeningen, abonnementen en verzekeringen, wachtwoorden, pincodes en inlogcodes. Maar ook over wensen wat betreft zorg, doorbehandelen en euthanasie. De patiënt kan na zorgvuldig overleg een formulier (machtiging) tekenen zodat een vertrouwenspersoon geld van zijn of haar rekening mag opnemen of overschrijven om rekeningen te betalen. Een machtiging (of wilsverklaring) is alleen geldig als de patiënt deze tekent terwijl u nog in staat bent hierover mee te beslissen.

Meer informatie vindt u in de brochure Dementie en rechtsbescherming van patiëntenvereniging Alzheimer Nederland.

Zorgen voor uzelf

De begeleiding van iemand met dementie is zwaar. Zorg dat u voldoende rust krijgt en tijd overhoudt voor uw hobby’s en sociale contacten. Zorg dat u hulp inschakelt zodat u gedurende een aantal uren of dagen geen zorgtaken heeft. Dat is gezond voor u en ook voor degene waarvoor u daarna weer zorgt.

Het is verstandig om niet te beloven dat u altijd zelf voor een partner of familielid met dementie zal blijven zorgen. Zo voorkomt u dat u zich later schuldig gaat voelen. De zorg is voor bijna niemand vol te houden. Bij een vorderende dementie hebben patiënt én verzorger voordeel van professionele hulp. Het kan vaak niet anders dan dat u een deel of alle zorg aan andere zorgverleners over laat.

Een dierbare met dementie zal in de loop van de tijd veranderen. Dit zorgt voor veel verdriet. Het bespreken van uw zorgen met anderen kan het verdriet soms wat verzachten.

De Landelijke vereniging voor mantelzorgers en zorgvrijwilligers Mezzo biedt informatie en steun: https://www.mezzo.nl of 0900-2020496.

Er zijn zogenaamde Alzheimer Cafés of gespreksgroepen voor mantelzorgers in de regio. Maak met de huisarts of praktijkondersteuner afspraken om regelmatig te bespreken hoe het gaat. Dan wordt op tijd duidelijk of er extra steun, begeleiding of zorg nodig is. Bel voor het vervroegen van de afspraak als u voortdurend somber of bang bent, of als u het gevoel hebt dat u de zorg niet meer kunt dragen.

Meer informatie over dit en andere onderwerpen is te vinden op thuisarts.nl.